Puszcza Augustowska
ma około 40 km długości i tyleż szerokości. W otoczeniu
puszczańskich borów położony jest uzdrowiskowy Augustów, a na ich
przedpolach usytuowane są Suwałki. W głębi Puszczy i na jej
obrzeżach znajduje się wiele wsi letniskowych.
Zachodnimi fragmentami Puszczy Augustowskiej prowadzi międzynarodowa
szosa nr 8 (do przejścia granicznego w Budzisku); z Augustowa biegną
przez Puszczę historyczne gościńce, obecnie szosy asfaltowe: do
Lipska nad Biebrzą, wzdłuż Kanału Augustowskiego i do Sejn przez
Giby (i dalej, do przejścia granicznego w Ogrodnikach).
Sieć hydrograficzna Puszczy - wody rzek, jezior, Kanału
Augustowskiego - stwarzają doskonałe warunki do uprawiania turystyki
kajakowej i żeglarstwa. Oznakowane szlaki piesze (i zarazem
rowerowe) pozwalają na zapoznanie się z najciekawszymi przyrodniczo
i krajobrazowo zakątkami tej leśnej krainy.
PUSZCZA AUGUSTOWSKA -
to jedyny tak wielki kompleks leśny Suwalszczyzny, zachowany po
dawnych puszczach jaćwieskich. Rozciąga się on od doliny górnej
Biebrzy na całą Równinę Augustowską, po południowe krawędzie
Pojezierza Wschodniosuwalskiego (Sejneńszczyznę). Łączna
powierzchnia Puszczy wynosi około 160 tys. ha, z czego do Polski
należy 114,4 tys. ha, a reszta do Litwy i Białorusi.
Ten największy obszar leśny w naszym kraju jest jednocześnie
wyjątkowo atrakcyjny krajobrazowo-turystycznie, przyrodniczo i
łowiecko. To właśnie przez Puszczę Augustowską prowadzą niemal
wszystkie szlaki kajakowe Suwalszczyzny - rzekami Czarną Hańczą,
Rospudą, Marychą, Blizną oraz Kanałem Augustowskim. Również w
obrębie Puszczy mieści się całe Pojezierze Augustowskie z
malowniczymi jeziorami, jak: Necko, Rospuda, Białe, Studzieniczne,
Sajno, Serwy, które od lat międzywojennych cieszą się popularnością
wśród żeglarzy, kajakarzy, wędkarzy. Tyleż samo miłośników
puszczańskiego piękna ma kraina wigierska, w całości wtopiona w
krajobraz Puszczy Augustowskiej, a chroniona statusem
Wigierskiego
Parku Narodowego. Południowe zaś krańce Puszczy tworzą otulinę
północnego krańca Biebrzańskiego Parku Narodowego.
Ze względu na swe
walory przyrodnicze, bogactwo runa leśnego, ostoje zwierzyny łownej,
rezerwaty fauny i flory, miejsca walk narodowowyzwoleńczych, liczne
zakątki pejzażowe - puszczańskie bory warte są zwiedzania.
Przez
Puszczę Augustowską prowadzą dobrze oznakowane szlaki turystyczne
(piesze, rowerowe,
kajakowe). Można ją także zwiedzać samochodem po
drogach asfaltowych i częściowo żwirowych, oczywiście na trasach
udostępnionych dla ruchu publicznego.
Do połowy XVI wieku Puszcza
Augustowska (pierwotnie w częściach Perstuńska i Przełomska,
własność królów Polski) była terenem łowów królewskich na grubego
zwierza: tury, żubry, łosie, jelenie, dziki, niedźwiedzie, wilki. W
dwu następnych wiekach, obok eksploatacji drewna, spławianego do
portów bałtyckich - w puszczy wyrabiano smołę, potaż, dziegieć,
węgiel drzewny. Z rudy darniowej wytapiano żelazo. Na dużą skalę
rozwinęło się bartnictwo (leśne pszczelarstwo). Od strażników
pilnujących ostępów leśnych, smolarzy, rudników, rybaków, bartników
rozpoczęło się puszczańskie osadnictwo. Stąd w augustowskich borach
wiele dziś starych wsi z XVII i XVIII wieku, w których turysta i
wczasowicz znajdzie nocleg i wypoczynek.
W Puszczy Augustowskiej żyje blisko 50 gatunków ssaków, m.in.: łoś,
jeleń, dzik, wilk, ryś, borsuk, wydra, bóbr. Świat ptasi
reprezentuje około 150 gatunków, z czego blisko 120 to ptaki lęgowe.
W jeziorach i rzekach tej krainy bytuje ponad 30 gatunków ryb.
Puszcza ma prawie wszystkie gatunki płazów i gadów krajowych, a
także liczne gatunki skorupiaków, owadów, chrząszczy, motyli,
muchówek.
W Puszczy Augustowskiej dominują bory sosnowe (72,8 proc.) i
sosnowo-świerkowe z partiami lasu mieszanego (z przewagą drzew
liściastych: dębu, klonu, jesionu, brzozy) i lasu olszowego (z
olszą, brzozą, wierzbami). Najcenniejsze przyrodniczo fragmenty
puszczańskie objęte zostały ochroną rezerwatową. Bogata szata
roślinna ma wiele gatunków borealnych i reliktowych, jak: brzozę
niską, cis, borówkę bagienną, zimoziół północny, rosiczki.